doglebowe

Czym są nawozy doglebowe i jak działają w glebie?

Nawozy doglebowe to produkty stosowane bezpośrednio do gleby, najczęściej w formie aplikacji posypowej lub oprysku na jej powierzchnię. Zawarte w nich składniki odżywcze przechodzą do roztworu glebowego, skąd mogą być pobierane przez system korzeniowy roślin. W zależności od składu i przeznaczenia preparaty mogą również wspierać właściwości fizyczne gleby oraz jej aktywność biologiczną.

Jak składniki z nawozu doglebowego trafiają do korzeni?

Składniki z nawozu doglebowego docierają do korzeni z roztworu glebowego przez przepływ masowy wody i dyfuzję. Przy przepływie masowym jony płyną z wodą pobieraną przez roślinę, a dyfuzja przesuwa je ku strefie wokół korzenia. Kationy K⁺, Mg²⁺, Ca²⁺ i NH₄⁺ wiążą się w kompleksie sorpcyjnym, czyli na powierzchni cząstek ilastych i próchnicy, i stopniowo wracają do roztworu, natomiast azotany i siarczany pozostają w nim ruchome.

Od czego zależy skuteczność nawożenia doglebowego?

Skuteczność nawożenia doglebowego zależy od wilgotności gleby, odczynu pH, aktywności biologicznej gleby i sprawności systemu korzeniowego. Granulat rozpuszcza się dopiero w wilgotnej glebie, a od odczynu zależy, czy składniki pozostają w formie dostępnej dla korzeni. Nawożenie doglebowe pełni rolę nawożenia podstawowego, bo buduje zasobność gleby i pokrywa główne potrzeby pokarmowe uprawy. Kategoria należy do grupy nawozy według zastosowania, uporządkowanej według drogi podania, a nie składu.

Nawożenie doglebowe a dokarmianie dolistne – czym się różnią?

Nawożenie doglebowe buduje zasobność gleby i pokrywa główne potrzeby pokarmowe roślin przez korzenie. Dokarmianie dolistne podaje składniki przez liść, działa szybciej, ale w małej ilości, dlatego jest uzupełnieniem, a nie zamiennikiem nawożenia doglebowego. Sześć kryteriów porównania obu dróg zestawiono w poniższej tabeli.

Tabela 1. Nawożenie doglebowe i dokarmianie dolistne w porównaniu

Obie drogi warto łączyć, podając doglebowo makroskładniki, a dolistnie szybko korygując niedobory mikroelementów w fazach krytycznych. Florovit Agro Bionawóz PMG, Humus Active i Humus Akti Plus mają na karcie obie drogi aplikacji, ale każdy nawóz stosuje się zgodnie z kartą lub etykietą.

Rodzaje nawozów doglebowych w ofercie firmy Wilkołaziak

Kategoria nawozy doglebowe w sklepie Wilkołaziak obejmuje mineralne granulaty z azotem, magnezem i siarką, płynne nawozy organiczne i preparaty humusowe oraz preparaty mikrobiologiczne do strefy korzeniowej i resztek pożniwnych. Skład, postać i funkcję produktów zestawia poniższa tabela.

Tabela 2. Nawozy doglebowe w ofercie Wilkołaziak według grupy i składu

Mineralne nawozy doglebowe z azotem, magnezem i siarką

Mineralne granulaty w tej kategorii to Saletrzak Genezis Pétisó CAN, Siarczan Magnezu Granulowany Siarkopol i Siarka granulowana Sumin. Saletrzak producenta Nitrogénművek Zrt. łączy azot azotanowy, od razu dostępny, z amonowym, który dłużej zostaje w glebie, a dolomit częściowo neutralizuje zakwaszające działanie azotu. Więcej wyjaśnia artykuł o tym, czym jest saletrzak CAN.

Płynne nawozy doglebowe i preparaty humusowe

Florovit Agro Bionawóz PMG to płynny nawóz organiczny z azotem, potasem i wolnymi aminokwasami. Humus Active i Humus Active Plus łączą kwasy humusowe z mikroorganizmami, a wersja Plus zawiera też grzyby mikoryzowe i Trichoderma. Humus Akti Plus, wskazywany na gleby niższych klas bonitacyjnych, można dodać do RSM, czyli roztworu saletry amonowej i mocznika, a Carbohumic jest gęstą pulpą z węgla brunatnego. Teorię próchnicy rozwija kategoria kwasy humusowe, a pokrewne produkty zbierają użyźniacze gleby.

Preparaty mikrobiologiczne do gleby i resztek pożniwnych

Vitafer TrichoBio to preparat z grzybami Trichoderma asperellum i Trichoderma reesei oraz pięcioma gatunkami bakterii z rodzaju Bacillus. Preparat może przyspieszyć mineralizację resztek pożniwnych, o ile trafi na wilgotną glebę. DeliaStop łączy 17% manganu z kompleksem BIOGEN BACTO+, którego mikroorganizmy kolonizują ryzosferę, czyli strefę gleby przy korzeniach, i wspierają regenerację korzeni. Ten nawóz nie jest insektycydem, a podobne produkty zbiera kategoria preparaty z mikroorganizmami.

Nawozy NPK, azotowe i potasowe w kategoriach według składu

Masowe nawozy doglebowe w granulacie, takie jak saletry, mocznik, superfosfat i sól potasowa, sklep grupuje w kategoriach według składu. Saletry i mocznik należą do działu nawozy azotowe, superfosfat do działu nawozy fosforowe, a sól potasowa do działu nawozy potasowe. Mieszanki zbierają nawozy wieloskładnikowe NPK i nawozy PK, a cały dział pokazuje strona wszystkie nawozy rolnicze.

Siarka siarczanowa czy elementarna – który nawóz siarkowy wybrać?

Siarka siarczanowa z siarczanu magnezu jest dostępna dla roślin zaraz po rozpuszczeniu granulatu w roztworze glebowym. Siarka elementarna działa stopniowo, bo wymaga utlenienia przez mikroorganizmy glebowe, i przy tym zakwasza glebę.

Siarczan magnezu, czyli magnez i siarka w formie dostępnej od razu

Siarczan Magnezu Granulowany Siarkopol o deklaracji MgS 22-36 zawiera 22% MgO, w tym 18% rozpuszczalnego w wodzie, oraz 36% SO₃ rozpuszczalnego w wodzie. Magnez jest centralnym atomem chlorofilu, dlatego przy jego niedoborze słabnie fotosynteza, a starsze liście żółkną między nerwami (chloroza międzyżyłkowa). Siarka buduje białka i wpływa na wykorzystanie azotu, stąd duże potrzeby rzepaku i warzyw kapustowatych, opisane w artykule o tym, jak zaplanować nawożenie rzepaku ozimego. Nawozy magnezowe doglebowe w formie siarczanowej nie zmieniają odczynu, więc na glebie kwaśnej najpierw reguluje się pH wapnowaniem.

Siarka elementarna do zakwaszania gleby i pod rośliny siarkolubne

Siarka granulowana Sumin to siarka elementarna o wysokiej czystości, która działa dopiero po utlenieniu przez mikroorganizmy glebowe. Powstający przy tym kwas siarkowy trwale obniża pH, a tempo przemiany zależy od aktywności biologicznej, temperatury i wilgotności gleby. Dlatego siarka elementarna służy do zakwaszania stanowisk pod borówkę wysoką, żurawinę, różaneczniki, azalie, wrzosy i rośliny iglaste. Pod rośliny siarkolubne, jak rzepak, kapusta, cebula czy czosnek, ten nawóz stosuje się w polu tylko tam, gdzie zakwaszenie jest pożądane. Siarka 800 to z kolei nawóz z 80% S, którego karta opisuje głównie oprysk nalistny.

Jak dobrać nawóz doglebowy do stanu gleby i uprawy?

Nawóz doglebowy dobiera się do wyniku analizy gleby i potrzeb uprawy. Przy niskiej zasobności w magnez i siarkę wybierz siarczan magnezu, pod rośliny kwasolubne siarkę elementarną, a przy niskiej zawartości próchnicy preparat humusowy. Punktem wyjścia jest analiza gleby z laboratorium, na przykład okręgowej stacji chemiczno-rolniczej, określająca odczyn, zasobność w fosfor, potas i magnez oraz zawartość próchnicy, a typowe sytuacje zestawia tabela poniżej.

Tabela 3. Dobór nawozu doglebowego do sytuacji na polu

Kwaśny odczyn reguluje się wapnowaniem przed nawożeniem magnezem i siarką. Preparaty humusowe i mikrobiologiczne działają na glebę i nie zastępują nawożenia mineralnego, a dawkę każdego produktu ustala się z analizy gleby i karty produktu.

Kiedy i jak stosować nawozy doglebowe?

Nawozy doglebowe stosuje się przedsiewnie z wymieszaniem z glebą, pogłównie w trakcie wegetacji albo jesienią po zbiorze na resztki pożniwne. Granulat potrzebuje wilgoci do rozpuszczenia, a płyny i preparaty mikrobiologiczne wymieszania z glebą.

Nawożenie przedsiewne i pogłówne

Siarczan Magnezu Granulowany Siarkopol i Saletrzak Genezis Pétisó CAN wysiewa się posypowo rozsiewaczem, przedsiewnie albo pogłównie. Granulat rozpuszcza się szybciej, jeśli rozsiew wypada przed zapowiadanymi opadami, a przedsiewnie nawóz miesza się z glebą podczas uprawek. Saletrzak nadaje się też do nawożenia startowego, czyli w okresie siewu.

Jesienne zagospodarowanie resztek pożniwnych

Vitafer TrichoBio stosuje się jesienią opryskiem na rozdrobnione resztki pożniwne, które od razu miesza się z glebą talerzowaniem, bronowaniem lub orką. Preparat nadaje się na resztki zbóż, rzepaku, soi, kukurydzy i słonecznika oraz na opadłe liście w sadach, jagodnikach i winnicach. Mikroorganizmy potrzebują wilgotnej gleby i szybkiego przykrycia, bo słońce i skrajne temperatury je inaktywują, także w magazynie. Humus Active Plus podaje się jesienią przed planowanymi uprawkami, przy temperaturze powyżej 5°C.

Technika aplikacji płynnych preparatów doglebowych

Florovit Agro Bionawóz PMG rozlewa się z mauzera na powierzchnię pola i niezwłocznie miesza z glebą. Carbohumic jako gęsta pulpa wymaga beczkowozu, węża albo opryskiwacza bez dysz, nie nadaje się do systemów nawadniających z filtrami, a producent zaleca stosowanie go z gnojowicą lub gnojówką. Humus Akti Plus nie zatyka dysz, więc można go podawać razem z RSM, natomiast dla Humus Active Plus karta przewiduje opryskiwacz z mieszadłem i dysze grubokropliste.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o nawozy doglebowe

Czy nawóz dolistny można stosować doglebowo?

Tak, ale tylko wtedy, gdy karta produktu lub etykieta przewiduje aplikację doglebową. W tej kategorii obie drogi deklarują Florovit Agro Bionawóz PMG, Humus Active i Humus Akti Plus. Nawóz opisany wyłącznie jako dolistny służy korekcie niedoborów przez liść, a jego działania w glebie producent nie deklaruje.

Czy siarczan magnezu można stosować doglebowo?

Tak, granulowany siarczan magnezu stosuje się doglebowo, posypowo przed siewem albo pogłównie. Siarczan Magnezu Granulowany Siarkopol dostarcza magnez i siarkę w formie siarczanowej, dostępnej zaraz po rozpuszczeniu granulatu, i nie zmienia odczynu gleby. Terminy i dobór do upraw opisuje artykuł, w którym omówiono stosowanie siarczanu magnezu.

Czy siarczan magnezu granulowany to kizeryt?

Nie, kizeryt to naturalny minerał, czyli jednowodny siarczan magnezu, a Siarczan Magnezu Granulowany Siarkopol to inny nawóz z magnezem i siarką. Nawóz Siarkopolu ma własną deklarację MgS 22-36 i typ PFC 1(C)(I)(a)(ii), a z kizerytem łączy go to, że oba dostarczają do gleby magnez i siarkę w formie siarczanowej.

Czy nawozy doglebowe odkwaszają glebę?

Nie, nawozy doglebowe z tej kategorii nie podnoszą pH gleby. Siarka elementarna wręcz obniża odczyn, a dolomit w Saletrzaku Genezis Pétisó CAN tylko częściowo łagodzi zakwaszające działanie azotu. Odczyn podnosi wapnowanie, dlatego na glebie kwaśnej przed nawożeniem magnezem i siarką warto sięgnąć po nawozy wapniowe.

Czy herbicydy doglebowe to nawozy doglebowe?

Nie, herbicydy doglebowe są środkami ochrony roślin, a nie nawozami. Działają przez glebę na kiełkujące chwasty i nie dostarczają roślinom składników pokarmowych, dlatego nie należą do kategorii nawozów. Różnice między środkami działającymi przez glebę i przez liście wyjaśnia artykuł herbicydy doglebowe i nalistne.