Regulatory wzrostu do rzepaku

Regulatory wzrostu do rzepaku — po co skracać rzepak ozimy?

Regulatory wzrostu do rzepaku to środki skracające rozetę jesienią i łodygę wiosną. Skracanie poprawia przezimowanie rzepaku ozimego, zapobiega wyleganiu i ogranicza straty osypowe przy zbiorze.

Skracanie rzepaku realizuje dwa niezależne cele agronomiczne. Jesienny zabieg skraca szyjkę korzeniową i utrzymuje kompaktową rozetę. Punkt wzrostu, utrzymany poniżej około 2 cm nad glebą, schodzi pod powierzchnię gleby. Obniżony punkt wzrostu chroni rzepak ozimy przed wymarznięciem. Wiosenny zabieg skraca i wzmacnia łodygę główną. Skrócona łodyga wyrównuje wzrost rozgałęzień bocznych. Wzmocniony pokrój zapobiega wyleganiu pod ciężarem łuszczyn.

Regulatory wzrostu działają przez hamowanie biosyntezy giberelin — hormonów odpowiedzialnych za wydłużanie komórek. Zahamowanie giberelin skraca pędy i zagęszcza pokrój rzepaku. Kompaktowa rozeta z nisko osadzoną szyjką korzeniową lepiej znosi mróz i wiosenne wahania temperatur. Regulatory do rzepaku różnią się od regulatorów zbóż mechanizmem i celem. W rzepaku skracają triazole, które dodatkowo działają fungicydowo. W zbożach pracują regulatory bez działania grzybobójczego. Cel jesienny — skrócenie szyjki korzeniowej dla przezimowania — w regulacji zbóż nie występuje.

Kategoria regulatory wzrostu (antywylegacze) obejmuje preparaty do wielu upraw, a niniejsza kategoria zawęża wybór do rzepaku ozimego. Skracanie planuje się równolegle z uprawą rzepaku ozimego od fazy rozety.

Kiedy stosować regulatory wzrostu w rzepaku? Jesień i wiosna

Rzepak skraca się dwukrotnie: jesienią w fazie 4-8 liści (BBCH 14-18, październik-listopad) na rozetę oraz wiosną na początku wzrostu wydłużeniowego łodygi (BBCH 30-50, marzec-kwiecień).

Jesień (BBCH 14-18) — skracanie i hartowanie rozety

Jesienny zabieg wykonuje się w fazie 4-8 liści właściwych (BBCH 14-18), gdy rozeta osiąga 6-8 liści, a szyjka korzeniowa zaczyna się wydłużać.

Ostatni jesienny zabieg wykonuje się minimum około 3 tygodnie przed trwałymi mrozami. Trzytygodniowy bufor daje rzepakowi czas na zahartowanie. Zabiegu nie wykonuje się przy prognozie silnych przymrozków w ciągu około 7 dni od planowanego terminu. Dawkę dobierz zgodnie z etykietą, w dolnej lub górnej części zakresu zależnie od fazy i wysokości rozety.

Wiosna (BBCH 30-50) — skracanie łodygi i ochrona przed wyleganiem

Wiosenny zabieg wykonuje się na początku wzrostu wydłużeniowego łodygi głównej (BBCH 30-50), po ruszeniu wegetacji w marcu lub na początku kwietnia.

Wiosenne skracanie wzmacnia łodygę główną i wyrównuje wzrost rozgałęzień bocznych. Wyrównany pokrój zapobiega wyleganiu i ułatwia równomierne dojrzewanie łuszczyn. Równomierne dojrzewanie łuszczyn ogranicza straty osypowe podczas zbioru kombajnem. Termin szczegółowy i dawkę dobierz zgodnie z etykietą preparatu. Wiosenne skracanie uzupełnia program ochrony rzepaku prowadzony od jesieni z udziałem herbicydów do rzepaku.

Jakie regulatory wzrostu wybrać do rzepaku? Porównanie preparatów z oferty

W ofercie Wilkołaziak regulację rzepaku zapewniają Caryx 240 SL (metkonazol + mepikwat chlorek) oraz Toprex 375 SC (difenokonazol + paklobutrazol). Oba preparaty łączą skracanie z działaniem fungicydowym.

Caryx 240 SL zawiera metkonazol i mepikwat chlorek. Podwójny mechanizm daje najsilniejsze skracanie w ofercie: triazol metkonazol hamuje gibereliny, a związek onowy mepikwat wzmacnia efekt skracający. Caryx 240 SL chroni jednocześnie przed suchą zgnilizną kapustnych i szarą pleśnią.

Toprex 375 SC zawiera difenokonazol i paklobutrazol. Toprex 375 SC łączy regulację wzrostu z szeroką ochroną fungicydową — zwalcza cylindrosporiozę i suchą zgniliznę kapustnych. Wbrew częstemu błędowi Toprex 375 SC nie zawiera tebukonazolu. Tebukonazol 250 w generykach jest osobną, tańszą alternatywą o umiarkowanym efekcie skracającym, bez dedykowanej pozycji rzepakowej w ofercie.

Regulator wzrostu rzepaku łączy się lub stosuje sekwencyjnie z fungicydami do rzepaku w zabiegach T1-T3 oraz z dolistnym dokarmianiem w intensywnym programie ochrony. Regulację rzepaku reprezentują w ofercie marki BASF (Caryx 240 SL), Syngenta (Toprex 375 SC) oraz Rainbow. Regulator wzrostu Stembolk (trineksapak etylu) pozostaje regulatorem zbóż i nie jest pierwszym wyborem do rzepaku. Wybór preparatu zależy od okna zabiegu i oczekiwanej siły skracania: Caryx 240 SL zapewnia najsilniejsze skracanie, a Toprex 375 SC najszerszą ochronę fungicydową.

Substancje czynne regulatorów rzepaku — co naprawdę skraca rzepak?

Rzepak skracają triazole hamujące biosyntezę giberelin: najsilniej metkonazol, słabiej tebukonazol i difenokonazol. Paklobutrazol silnie reguluje wzrost, a chlormekwat (CCC) jest regulatorem zbóż, nie rzepaku.

Triazole w rzepaku dają efekt uboczny fungicydowy — chronią przed suchą zgnilizną kapustnych, szarą pleśnią i cylindrosporiozą. Tej grzybobójczej cechy regulatory zbóż, takie jak chlormekwat, trineksapak czy etefon, nie zapewniają.

Czy metkonazol skraca rzepak?

Metkonazol skraca rzepak najsilniej spośród triazoli. Metkonazol hamuje biosyntezę giberelin i jednocześnie działa fungicydowo przeciw suchej zgniliźnie i szarej pleśni.

Metkonazol napędza skracanie w Caryx 240 SL. Metkonazol występuje też w preparatach Sunorg Pro i Caramba marki BASF, które są dedykowanymi regulatorami rzepaku spoza oferty sklepu.

Czy tebukonazol skraca rzepak?

Tebukonazol skraca rzepak umiarkowanie. Tebukonazol to triazol hamujący biosyntezę giberelin, który dodatkowo chroni przed suchą zgnilizną kapustnych.

Tebukonazol działa słabiej skracająco niż metkonazol. Generyki tebukonazolu 250 stanowią tańszą, ekonomiczną alternatywę, stosowaną głównie jesienią. Generyki tebukonazolu nie mają dedykowanej rejestracji jako regulator rzepaku i nie zastępują Caryx 240 SL ani Toprex 375 SC w najsilniejszym skracaniu.

Czy difenokonazol i protiokonazol skracają rzepak?

Difenokonazol skraca rzepak słabo i działa głównie fungicydowo. Protiokonazol skraca rzepak tylko w mieszaninach fungicydowo-regulacyjnych spoza oferty.

Difenokonazol samodzielnie skraca rzepak słabo. W połączeniu z paklobutrazolem w Toprex 375 SC difenokonazol zapewnia regulację z szeroką ochroną fungicydową. Protiokonazol jest triazolem fungicydowym z towarzyszącym efektem regulacyjnym. Protiokonazol skraca rzepak w preparatach takich jak Tilmor 240 EC (protiokonazol + tebukonazol), który jest fungicydem z efektem regulacji spoza oferty. Preparat Architect marki BASF łączy regulację z fungicydem dzięki mepikwatowi, proheksadionowi wapnia i piraklostrobinie, a nie protiokonazolowi.

Czy chlormekwat (CCC) nadaje się do rzepaku?

Chlormekwat (CCC) jest regulatorem zbóż, nie rzepaku. Chlormekwat nie ma dedykowanej rejestracji rzepakowej i nie działa grzybobójczo.

Chlormekwat chlorek (CCC) skraca zboża w fazach krzewienia i strzelania w źdźbło. W rzepaku chlormekwat stosuje się niestandardowo i regionalnie, bez dedykowanej rejestracji rzepakowej. Po regulatory ze sprawdzoną rejestracją na zboża sięgnij do kategorii regulatory wzrostu zbóż.

Najczęściej zadawane pytania o skracanie rzepaku

Kiedy skracać rzepak jesienią?

Rzepak skraca się jesienią w fazie 4-8 liści właściwych (BBCH 14-18), zwykle od października do początku listopada. Ostatni zabieg wykonuje się minimum około 3 tygodnie przed trwałymi mrozami.

Jesienny zabieg skraca szyjkę korzeniową i poprawia mrozoodporność rozety rzepaku.

Czym skracać rzepak wiosną?

Rzepak wiosną skraca się preparatami Caryx 240 SL lub Toprex 375 SC na początku wzrostu wydłużeniowego łodygi (BBCH 30-50). Najsilniejsze skracanie daje metkonazol w Caryx 240 SL.

Wiosenny zabieg wzmacnia łodygę główną i chroni rzepak przed wyleganiem. Tańszą opcją jest tebukonazol w generykach, choć tebukonazol skraca słabiej.

Do kiedy można stosować regulator w rzepaku?

Jesienią ostatni zabieg regulatorem wykonuje się minimum około 3 tygodnie przed trwałymi mrozami, by rzepak zdążył się zahartować. Zabiegu nie wykonuje się przy przymrozkach prognozowanych w ciągu około 7 dni.

Wiosną regulator stosuje się do końca fazy BBCH 50, zanim zakończy się wzrost wydłużeniowy łodygi. Szczegółowy termin każdego preparatu określa etykieta.